PIT 2012

Ulga rehabilitacyjna

Jeżeli jesteś osobą niepełnosprawną ewentualnie masz na utrzymaniu osobę niepełnosprawną, sprawdź, czy poniesione przez Ciebie wydatki na cele rehabilitacyjne oraz koszty powiązane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych uprawniają do ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych. Jeśli tak, to możesz je uwzględnić przy wypełnianiu PIT.

Niezwykle ważne!
Każda ulga podatkowa to przywilej, z którego będziesz mógł skorzystać wyłącznie wtedy, gdy spełnisz wszystkie warunki. Urząd skarbowy ma prawo skontrolować prawidłowość dokonanych potrąceń.

Objaśnienie najistotniejszych pojęć

Osoba niepełnosprawna pozostająca na utrzymaniu podatnika — to pasierbowie, zięciowie, rodzice, dzieci przysposobione, ojczym, małżonek, synowe, dzieci własne, dzieci obce przyjęte na wychowanie, rodzeństwo, macocha, rodzice współmałżonka, jeżeli są osobami niepełnosprawnymi, pozostają na utrzymaniu podatnika, a ich dochody nie przekraczają w roku fiskalnym sumy 9120 zł.

Osoba niepełnosprawna — to osoba, która dysponuje jednym z poniższych:

• decyzję o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności
• decyzję przyznającą rentę z tytułu rentę szkoleniową, rentę socjalną, częściowej lub całkowitej niezdatności do pracy
• decyzję o niepełnosprawności, wydane przez właściwy organ na bazie przepisów obowiązujących do 31 sierpnia 1997 r.
• decyzję o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16. roku życia, wydane na bazie odrębnych przepisów

Osoba niepełnosprawna zaliczona do II grupy inwalidzkiej — to osoba, w stosunku do której orzeczono umiarkowany stopień niepełnosprawności albo całkowitą niezdatność do pracy.

Osoba niepełnosprawna zaliczona do I grupy inwalidzkiej — to osoba, w stosunku do której orzeczono znaczny stopień niepełnosprawności albo niezdolność do samodzielnej egzystencji oraz całkowitą niezdolność do pracy.

Poniesione koszty uprawniające do odliczeń

Nie każdy poniesiony koszt dotyczący osoby niepełnosprawnej upoważnia do potrąceń w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Odliczeniu podlegają jedynie te koszty poniesione przez osobę niepełnosprawną lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną, które zostały wskazane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych.

Wydatki uprawniające do odliczeń dzielą się na:

• koszty nielimitowane (odliczeniu podlega cała wydatkowana suma)
• wydatki limitowane (wartość przysługującego odliczenia liczy się z uwzględnieniem "dolnego" lub "górnego" limitu kwotowego)

Koszty ograniczone limitami — należą do nich opłaty poniesione na:

• używanie auta osobowego stanowiącego współwłasność lub własność podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną zaliczoną do I lub II grupy inwalidztwa albo dzieci niepełnosprawne, które nie skończyły 16. roku życia lub osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa, na potrzeby powiązane z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne - maksymalna kwota potrącenia w roku podatkowym wynosi 2280 zł
• leki, jeśli lekarz specjalista stwierdzi, że osoba niepełnosprawna powinna stosować określone leki czasowo lub stale. W tym przypadku potrąceniu podlegają wydatki w wartości będącej różnicą pomiędzy wydatkami faktycznie poniesionymi w danym miesiącu a kwotą 100 zł
• utrzymanie przez osoby niewidome zaliczone do II lub I grupy inwalidztwa psa przewodnika - maksymalna kwota potrącenia w roku podatkowym wynosi 2280 zł
• opłacenie przewodników osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa oraz osób niewidomych zaliczonych do I lub II grupy inwalidztwa – maksymalna kwota ulgi w roku fiskalnym wynosi 2280 zł

Koszty nielimitowane — należą do nich wydatki poniesione na:

• kupno wydawnictw, materiałów, pomocy szkoleniowych, właściwie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności
• odpłatny pobyt na turnusie rehabilitacyjnym
• opłacenie tłumacza języka migowego
• odpłatny, konieczny przewóz na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne:
  • osoby niepełnosprawnej - karetką transportu sanitarnego
  • dzieci niepełnosprawnych do lat 16 oraz osoby niepełnosprawnej zaliczonej do II lub I grupy inwalidztwa, również innymi niż karetka środkami przewozu sanitarnego
• opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi opiekuńcze świadczone dla osób niepełnosprawnych zaliczonych do I grupy inwalidztwa
• odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne, pobyt w zakładzie rehabilitacji leczniczej, zakładach opiekuńczo-leczniczych, zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych, odpłatny pobyt na leczeniu w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego
• naprawę i zakup narzędzi technicznych, indywidualnego sprzętu, urządzeń niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, z wyjątkiem sprzętu gospodarstwa domowego
• obozy i kolonie dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie skończyły 25. roku życia
• dostosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności
• odpłatne przewozy środkami transportu publicznego powiązane z pobytem:
  • na turnusie rehabilitacyjnym
  • zakładach opiekuńczo-leczniczych, w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego, pielęgnacyjno-opiekuńczych, zakładach rehabilitacji leczniczej
  • na koloniach i obozach dla dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25. roku życia oraz młodzieży i dzieci niepełnosprawnej
• wyposażenie i adaptację budynków mieszkalnych oraz mieszkań, odpowiednio do potrzeb wynikających z niepełnosprawności

Ważne!
Wyżej wymieniony katalog wydatków (zarówno nielimitowanych jak i limitowanych) ma charakter zamknięty. Oznacza to, że potrąceniu podlegają wyłącznie te wydatki, które zostały w nim wymienione. W rezultacie nie możesz odliczyć wydatków połączonych np. z opłaceniem wizyty lekarskiej lub dojazdem własnym autem na badania lekarskie. Potrąceniu nie podlegają także wydatki (choćby podane w katalogu), które w pełni zostały opłacone ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Narodowego Funduszu Zdrowia, zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych albo w pełni zostały oddane osobie w jakieś postaci.

Dokumentowanie wydatków dających prawo do potrąceń

Wartość wydatków ustala się na podstawie dowodów stwierdzających ich poniesienie. Może to być potwierdzenie przelewu bankowego, rachunek, dowód wpłaty na poczcie, faktura, o ile wynika z nich ile, kiedy, za co, kto zapłacił. Jedynie w przypadku wydatków limitowanych związanych z:

• utrzymaniem psa przewodnika przez osoby niewidome zaliczone do I lub II grupy inwalidztwa
• sfinansowaniem przewodników osób niewidomych zaliczonych do II lub I grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa
• używaniem auta osobowego w związku z potrzebnym przewozem na konieczne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa albo niepełnosprawnego dziecka, które nie ukończyło 16. roku życia

nie jest konieczne posiadanie dowodów potwierdzających wartość kosztów. Nie znaczy to niemniej jednak, że tego rodzaju koszty wolno potrącić bez uprzedniego ich poniesienia. Podstawą wykorzystania ulgi rehabilitacyjnej jest albowiem poniesienie wydatków na cele rehabilitacyjne lub kosztów ułatwiających pełnienie czynności życiowych.

Uwaga!
Brak ustawowego warunku dokumentowania wartości uznanych wydatków fakturą, rachunkiem lub innym dokumentem nie pozbawia urzędu fiskalnego prawa do zwrócenia się do osoby, która zastosowała odliczenie, o wykazanie, że dany nakład pieniężny został przez nią naprawdę poniesiony oraz że wypełnia wszelkie warunki do zastosowania potrącenia. Organ podatkowy dokonuje tego w ramach czynności sprawdzających lub w toku prowadzonego postępowania podatkowego.

Jeśli skorzystałeś z odliczenia, a po przesłaniu zeznania rocznego zorientujesz się, że nie posiadasz dokumentów potwierdzających prawo do ulgi, powinieneś jak najszybciej przekazać korektę PIT-a rocznego.

Jaką wartość możesz potrącić?

W przypadku wydatków:

1. ograniczonych "górnym" limitem kwotowym - odliczasz kwotę w rzeczywistości wydatkowaną, nie wyższą niż limit wyznaczony w ustawie
2. nielimitowanych - odliczasz kwotę faktycznie poniesioną
3. w części opłaconych (dofinansowanych) ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz wydatków oddanych podatnikowi w jakiejkolwiek postaci - odliczasz różnicę pomiędzy wydatkami naprawdę poniesionymi, a sumą sfinansowaną (dofinansowaną) z tych funduszy (środków) lub zwróconą w jakieś formie
4. na leki - odliczasz różnicę między kosztami faktycznie wydatkowanymi w danym miesiącu, a kwotą 100 zł

Metoda dokonywania potrąceń

Odliczenia masz prawo dokonać:

• od przychodu podlegającego opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych
• od dochodu podlegającego opodatkowaniu na regułach ogólnych z użyciem skali podatkowej

Potrącenia wykazujesz w formularzu podatkowym PIT-36 lub PIT-37 lub PIT-28, do którego (których) dodajesz formularz PIT/O (informacja o odliczeniach). Potrąceniu od dochodu ulegają te koszty, jakie nie zostały zaliczone do kosztów osiągnięcia przychodów, nie zostały zwrócone w jakiejkolwiek formie, nie zostały odliczone na bazie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. I odwrotnie, potrąceniu - na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - podlegają wyłącznie te wydatki, które nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub odliczone od dochodu. Jeśli w roku podatkowym, pośród wyżej podanych dochodów (przychodów), uzyskałeś dochody (przychody) z pozarolniczej działalności gospodarczej, najmu lub umów o podobnym charakterze, to z ulgi rehabilitacyjnej możesz skorzystać już w trakcie roku fiskalnego, tj. przy obliczaniu ryczałtu lub zaliczki ("ostatecznego" rozliczenia dokonujesz niemniej jednak w deklaracji podatkowej).

Niezwykle ważne!
Kwota należnej ulgi, w części w jakiej nie znalazła pokrycia w Twych dochodach (przychodach) w danym roku podatkowym, nie ulega odliczeniu w kolejnych latach.

Stosownie do postanowień ustawy - Ordynacja podatkowa, organ podatkowy, na wniosek podatnika, może, w związku z poniesionymi wydatkami uprawniającymi do ulgi rehabilitacyjnej:

• obniżyć pobór zaliczek na podatek, jeżeli podatnik uprawdopodobni, iż zaliczki wyznaczone wedle zasad określonych w ustawach podatkowych byłyby zbyt wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu szacowanego na dany rok fiskalny
• zwolnić płatnika z obowiązku naliczenia zaliczki, jeśli podatnik udowodni, iż naliczony podatek byłby niewspółmiernie wysoki w stosunku do podatku należnego za rok fiskalny lub inny okres rozliczeniowy